Осыдан он жылдай бұрын, жоқ, он бес жыл бұрын, бұл енді 1996 жылдардың шамасы, той-томалақты бейнетаспаға түсіру дейтін, кейін дәстүрге айналып кеткен жаңалық еніп жатты өмірімізге.

Біздің отбасымыздағы алғашқы бейнемұрағат сол жылдарға тән. Кезекті бір томалақта түсірілген сол видеода синтезаторды қолға алған жергілікті «жұлдыздың» «Сағаттар сырғиды, минуттар жылжиды. Жастық шақ өтеді, Мұңайма, Үрбибі» деп «ямаха» соққылап жатқаны қалыпты. Сол видеода көлбеңдеп мен де жүрмін. Кішкентаймын.

… Біздің үлкен армандарымыздың іске аспай қалатын себебі не? Өйткені оған там-тұмдап болса да, қадам жасап қоймайтындығымызда. Тайм-менеджментте мына бір әдіс бар. “Сенің алты ай өмірің қалғандай болса, қандай тірлік жасар едің?” деп сұрақ қояды. Тиісінше, осы сәттен кері таймер іске қосылады. Енді алты ай емес 5 ай 29 күнің қалады. Оны оқып отырған адам, үнемі ойында жүретін, барғысы, жасағысы, көргісі, үлес қосқысы келетін нәрселерін тізбектей бастайды. Момақан, ешкімді ренжітпейтін, сабырлы болам дейді. Бір сөзбен айтқанда, «жақсы іс жасап, жақсылықпен өткіземге» келеді түйіні.

Әдеттегі күнделікті қым-қиғаш қарбаласта осы бір сауалды қоюды, оған жауап беруді естен шығарып ала береміз. Өйткені ұмытшақпыз ғой…

http://www.youtube.com/watch?v=SjhOB0KbYhM

http://www.youtube.com/watch?v=o70z_wqUzs0&feature=related

А, мына сайт, сол менеджменттегідей  аз-ақ уақыт қалғанын, һәм жақсылыққа асығу керектігімізді еске салды. Кері таймер… Сағаттар сырғиды…5…4…3…2…1…

Қадір түні – тілектің түні делінеді ғой. Жақсы тілектер жасайықшы. Өзімізге, сосын ата-ана, отбасымызға, жақын-жуығымызға, өзгелерге де. Елімізді де ұмыт қалдырмай. Жақсы!

]]> http://qazaqia.wordpress.com/2011/08/26/%d0%b0%d0%bb%d2%93%d0%b0-%d1%88%d0%b5%d0%b3%d1%96%d0%bd%d1%83/feed/ 6 qazaqia http://qazaqia.wordpress.com/2011/07/19/%d1%83%d0%be%d1%80%d0%b4%d0%bf%d1%80%d0%b5%d1%81%d1%81-%d0%be%d1%80%d0%b0%d0%bb%d1%83%d0%be%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%bc%d0%b0%d1%83/ http://qazaqia.wordpress.com/2011/07/19/%d1%83%d0%be%d1%80%d0%b4%d0%bf%d1%80%d0%b5%d1%81%d1%81-%d0%be%d1%80%d0%b0%d0%bb%d1%83%d0%be%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%bc%d0%b0%d1%83/#comments Tue, 19 Jul 2011 08:47:01 +0000 qazaqia http://qazaqia.wordpress.com/?p=98 ]]> Қызық болып қалды ғой өзі. kk.wordpress-те күнде көз салып кетпесек, біртүрлі болып, бар нәрседен қалып қоятындай әдет қалыптасып, белсенділігіміз артып келе жатқанда, бары, жоғы анық белгісіз, тіпті олардың біреуі мүлде ашылмаған деген де ақпарат шыққан, қос блогтың себебімен тоқтап қалдық қой. Біразы Қазжурды, біразы Қазақблогерлерін жағалады. Енді біразы “қойып кетті”. Арындар басылып қалды ғой деймін. Әлде басып тастады. Енді қайта оралу керек пе деп жатқандар бар, біреулер қайта оралып жатыр. Көбісіне хабар әлі жетпеген болуы керек, әйтеуір осы жазба жазылып жатқанда, бұрын таңғы сегіздегі жұмысқа асыққан Астана сияқты болатын уордпресс, қазір түскі үштің уақытына ұқсайды, ара тұра қозғалыс байқалады. Енді не болар екен?

PS Әлде елдің бәрі демалыста ма?

Әйтпесе, өзім поэзиямен «әріптес» емеспін. Өркеннің де өлең жазатыны туралы ақпаратым жоқ. Мұндай өлең сюжет жасау идеясы ошари арнада жүрген кезде көп талқыға түскен-ді, бір реті келмеген. Ыңғайының келгені осы. Оны негізі Мұрат жасайтын болған.

Сосын осы бір төрт минуттық өнімнің кейіпкері болған жандар президентпен суретке түсіп, сол суретін фотографтан сұрата бергені сияқты болғасын (J), олар үшін құны жоғары болып тұр ғой деп осында орнатып қойдым.

Бұл бейнені қазақ блогосферасына, блогшылардың амал-әрекетіне деген бір пиар жүріс деп қарасаңыз да, қызық деп бағаласаңыз да, мақұл.

Сосын блогты жаңартып, «жөргек ауыстырып» отыру міндетін алғасын, осы бір миссияны орындап тастайық дедік.

Қысқаша осы.

15 жылға  630 АЕК (айлық есептік көрсеткіш) мөлшерінде 0.01% қайтарыммен несие беріледі. 2010 жылы 1 АЕК мөлшері – 1 413 теңгені, 2011 жылы 1 АЕК мөлшері 1 512 теңгені құрайды.

Енді осыны шотқа салсақ, 2011 жылы несие берілді десек, 630 АЕК дегеніміз 952 560  теңге болады. Осыны 15 жылға  0.01% көлемінде есептегенде 0. 15% болады. Бұл дегенің 15  жылға 1428 теңге деген сөз.

Құран Кәрімнің «Бақара сүресінің» 276-аятында «Алла өсімді жояды да, сауданы арттырады» делінеді. Он жылда бұл 1428 теңгеге қарық болып байып қалатынымыз шамалы. Ендеше, осы бір өсімді алып тастаса, болмас па екен?

Ай, жазда тағы бір сайлау бар сияқты. Көп партиялылық деген жақсы шығар, әйтеуір Абай ата айтқан «болды да партия, ел іші бүліндіге» айналып кетпегей…

Алла қайырын берсін.

Пы сы. Қысқасы, Мәжіліс сайлауы өз уақытында өтетін болды. Президенттің депутаттарға келгені, Үкіметбасын ұсыну, тағайындау, дауысқа салу үшін екен.

Жаяу жүргіншінің жол өтпесінен шыққан-шықпағанын байқамадым, себебі алдымдағы көлік сылбыр қозғалып келе жатты да, кілт тоқтады, ол жол жиегіне тоқтаған екен деп, оңға алып, оза бергенде ғой тоқтатқаны. Сөйтіп, жол полициясы менің тәртіп бұзуымды түсіндірді. Куәлік, құжаттарымды сұрады, көлігіне отыруға шақырды. Барлығы орыс тілінде жүріп жатты. Менің алдымда ғана жол полициясы бір жүргізушіге он минут ішінде орысша хаттама толтырып жібере салған. Сосын «ал, жарайды, онда хаттаманы қазақша толтырыңыз» дедім жол полициясы қызметкеріне.

Орыс еді, мұндай талап болады деп ойламаған болуы керек, қатты үңілді. Үңілді де, жымию белгісін білдіріп, (орысша) «Жақсы, толтырамыз, қазір» деді де, «Досына қоңырау соғу» көмегін пайдаланды. Телефонның арғы жағындағы кісіні қазақша хаттама толтыруға көмектесуге шақырды, үш минутта келеді деген ол көмек жиырма минутқа бір-ақ созылды. Қысқасы, қазақша талап еткенім үшін бір парақ хаттаманы толтыру қырық минут уақыт алды. Хаттамада өзі бір сөйлем ғана жазылады ғой, енді сол жазбаға назар аударыңыз. Жұмабаев қ. «Көлік қүрамын Жүмабаев көшесінде басқара отырып жату жұргінші өткенінде жүргінші өткізғен жоқ». Деді де 7560 теңгеге айыппұл жазып берді. Ол орысша, мен қазақша қоштасып кете бардық.

Осы жағдай желісімен уақыт өткізбей Астана қаласы ІІБ ЖП басқармасы бастығына, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Ж.Асановқа, ҚР Президенті жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның бас хатшысы Т.Әбішевке хат жолдадым. Онда былай дедім: «Бір сөйлемде бір қате кетсе, бұл абайсызда кеткен қате болар ма еді, ал жеті қате жіберу полиция қызметкерінің, жай қызметкер емес, аға маманның, полиция майорының сауатынан хабар беріп тұр. Аға маман өзге әріптестеріне қалай үлгі болмақ? Қайсыбір ресми құжатта бір тыныс белгісінен қате кетсе, тұтас құжат жарамсыз саналады, ал қазақ тілінде толтырылған хаттамада жеті қате кетсе де жарамды боп қала бере ме? Жол полициясы басқармасында осындай өрескелдіктерді анықтайтын ішкі тәртіптік құжат бар ма? Егер сіз қазақ тілінде қайсыбір нәрсені талап етсеңіз, сіздің өзіңізге зиян тиеді, мен хаттама толтыруға кететін он минут уақыттың орнына, 4 есе көп (!) уақытым кетті. Сонда, полиция қызметкерінен мемлекеттік тілде жауап беруін, жазуын талап еткен азамат қосымша уақыт күтуі керек деген заң бар ма? Қазақстан Республикасының Ата Заңының 7-бабында көрсетілгендей, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі -  қазақ тілі» және ол тілді білу әрбір азаматтың борышы. Бұл Конституция талабының орындалуын мені тоқтатқан жол полициясынан көре алмадым және ол менің қазақша айтуын, жазуын талап еткенімде «біз қай елде тұрамыз?» деп қарсы сұрақ қойды. Ресейде тұрмайтынымыз белгілі және Қазақстанда қазақ тілінде хаттама сұрауым заңды екенін біле тұра бұл сұрақты қою арқылы не айтқысы келгені түсініксіз. Бұл – бір.

Екіншіден, тәртіп бұзу жағдайының өзіне келейік. Жоғарыда майор жазған жеті қатесі бар (оның өзін біреуді шақыртып жаздырып, сосын көшіріп алған) құқық бұзушылық жазбасы шынайы оқиғаның қалай болғанын, тәртіп бұзудың сипаты қандай болғанын, жүргізушінің қандай тәртіп бұзғанын көрсетіп тұрған жоқ. Бұған қоса, құқық қорғау органдары қызметкерінің қызметтік этикасына сәйкес, менің білуімше, жүргізушіні тоқтатқан адам, оның тәртіп бұзуы болған болса, оны заң баптары мен жол жүру ережесіне сәйкес түсіндіріп беруі тиіс. Полиция майоры Козлов мен талап еткен мемлекеттік тілде мұндай шараның бірін де жасаған жоқ, хаттаманы үнсіз толтырып, үнсіз ғана жазуларды оқы деп нұсқаумен болды. Осылайша қазақ тілінде толтырылған хаттамада жеті қате кетсе де жарамды, ал оны толтырған майордың іс әрекеті дұрыс боп қала бере ме?»

Осы хатты жол полициясы басқармасына апарғанда, ондағы хат қабылдаушы қызметкерлер «тәртіп бұзғаның анық қой, ақыры төлейсің, хаттамада келістім деп қол қойсаң, сенің жағыңа шешілмейді» дегесін, 7500  теңге үшін хат жазған болмайын деп,  кассаға айыппұлды төлеп қойғам. Біраз уақыттан кейін хаттама қабылдайтын орынға барсам, менің қағазым келмепті.

Арада тағы біраз күн өткен соң, патрульдік басқарма мені хатым бойынша кеңселеріне шақыртты. Полиция майорымен беттестіріп, шағым бойынша, хаттаманың күші жойылғанын айтты.  Қызметкерге сөгіс беріпті.

Қызығы енді мынау. Төленіп қойған ақшаны қайтару үшін келесі қадамдарды жасауыңыз керек болады.

1. 7560 теңгенің төленгені туралы түбіртекті Циалковский көшесі бойындағы Астана қ. ЖПБ Әкімшілік іс тәжірибе бөліміне апарасыз.
2. Олар сізге 7560 теңгенің қажет болмай қалғандығы туралы анықтама береді (Оны да қазақ тілінде талап етпесеңіз, орысшасын ұсына салады).
3. Егер сізде, банктік жеке атыңызда есеп-шот болмаса, барып ашу керек, мәселен БТА-да жеке шот ашу 400 теңге тұрады. Онда жеке куәлік, СТН дейтін құжаттарды ала баруды ұмытпаңыз.
4. Сол банктен есеп шот келісім шартымен бірге, анықтама сұраңыз, ресми анықтама 1000  теңге тұрады. Алайда, бір параққа жай, банк реквизиттерін жазып, сіздің шотыңыздың нөмірін көрсетіп бір парақ та бере алады. Тегін.
5. Сол анықтаманы, түбіртекті алып, Астана қ., Ішкі істер Басқармасына барасыз. Ақшаны өз шотыңызға аудару туралы өтініш жазасыз. Өтінішке СТН, жеке куәлік көшірмесін, ЖП анықтамасын, төленген ақша түбіртегі, банк анықтамасын қосасыз.
6. 3-4 күннен кейін өз банкіңіздің бөлімшесіне барып, шоттан ақшаңызы аласыз, олар есеп шоттан әр ақша алған сайын бір пайыз көлемінде комиссия ұстайды. 7560 теңгенің 7000 теңгесін қайтара алдым. Банктегі есеп шотыңыз сақталып қалу үшін 1-2 теңге қалдыра салыңыз. Бұл депозит емес, ағымдағы есеп шот, мұнда процент жүрмейді. Сондықтан, риба (өсім) мәселесі мұнда жоқ (болуы керек).

Мораль: Әгәрәки, қалалық сүрлеудегі бүгінгі милицияның талабына арызданбайтының айқын екен, кінәақыңызды күрт беріп қойғаныңыз жөн (Егер жол полициясының шешіміне шағымданбайтыныңыз анық болса, айыппұлыңызды жедел төлеп тастағаныңыз дұрыс). Бірақ арыз жазуыңыз дәл екен, әліптің артын бағып, баға қалыңыз (Ал шағым түсіретініңіз анық болса, жағдайдың соңын тосып, күте тұрыңыз). Бәлки, заңқұжаттың қуаты өшіп тынар (Мүмкін хаттаманың күші жойылып қалар).

“Е, осы бір жазған хатта тұрған не бар, бәрібір шешпейді”, “Енді бәрі маған қарап қалып па?”, “Осымен неге жоғары жақта отырған ағалар, Парламент айналыспайды?”, “Сол, уақытымды құртып жүрейін”, “Қазақ тіліне дейтін қажеттілік жоқ” т.т. деп, әр нәрсеге, ортасына, қоғамға, басқаларға көңілі толмай жүретіндерге, “қане, енді өзіңіз бір қадам жасап көріңізші” дегенде осындай сөздер айтатындарға аз-кем тәжірибеммен бөлісіп жатқаным ғой. Негізінде, осындай бір шара үшін, міндетті түрде уақыт кетеді. Жүйкеңізге әсер етуі де мүмкін. Бірақ осылай жасау керек. Осылай көп адам жасаса…

Блог-құрылтайда мен жасаған презентациядағы айтарлық бір ғана нәрсе болды (деп ойлаймын) – ол қазақ блогонимі дейтін термин енгізгенім. Блогоним (blog – блог, ὄνομα            (onoma) – есім)  – блог атауларын (блогосферадағы атауларды) зерттейтін  сала. Қазақ блогонимі қазақша блог атауларына қатысты ілім. Ескерте кетейін, зерттеу нысаны урл мекен-жай емес, блогтың маңдайшасындағы атаулар болып табылады.  Жалпы блогонимдер туралы Өркенегро, Айкона өз жазбаларында атапты.

Қазақ блогтарын жіктегенде, негізгі мыналар (менің топшылауым) көзге түседі. Оның алғашқысы – антропоблогонимдер, яғни адам тегі мен атын алған блогтар. Фазылбек Әбсаттарұлы, Бекболат (Тілеухан), Керімсал Кеңесбекұлы және тағы басқалар (талдауға ілікпей қалғандар өкпе артпасын).

Екінші топ – «ілікті» блогоним немесе телу блогонимі. «Пәленшенің блогы», «Түгеншенің беті» дегеннің бәрі осы топқа жатады. Қазақ блогосферасында бұл топқа мысал был-а-а-й. Бұл топ өз ішінде екі топқа бөлінеді: 1) антропо-«ілікті» блогонимдер 2) блог жүргізушінің кәсібіне, қызығушылығына, ерекшелігіне байланысты «ілікті» блогонимдер. Антропо-«ілікті» блогонимдер қатарына келесі қазақ блогтарын жатқызуға болады: Ерболдың блогы, Huanys’s blog, Кәмшат Тасболаттың блогы, Мұхтар Жанұзақұлының блогы, Асқардың түрткендері, Maqpal’s Weblog, Розатайдың блогы, Бүркіттің блогы, Әлібектің блогы,  Әбдірұлы (Ерлан) т.т.

Ілікті блогонимдердің екінші тобына мысал: Қара сақалдың жеке блогы, 13′ тің шаруа Қожалығы, Аудармашының түрткендері, Әбіләкімнің ауылы, Өркеннің өрнегі.

Блогонимдердің үшінші ірі тобы: тақырыптық блогонимдер, яки белгілі бір бағытқа, салаға арналған блогтар. Мәселенки, Саяхаттарым, Ақ бантиктің дастарханы, Авто Kz, Сатирадан сарқыт, Жиналыстар анатомиясы, Математика мен мультимедиа. Төртінші топ: әдемі ұғымдар мен блог жүргізушінің талғамына сай келген сөздер мен сөз тіркестерінен құралған блогонимдер. Өрімтал,  Тамшы,  Дүние тануыМ,  Сырлы дала, Көзқарас, Көңіл күнделігі, Қазақия деп өзін де қосып қойған дейсің, Тұспалсөз,  Жиған терген, Көңіл көкжиегі, Көңіл ашар, Жүрек сөзі, Аспан.

Жазба тәмамында қағазға түсіргенім міне (Сөз соңында айтарым мынау). Блогқа ныспы беру де  өрге жүзгір (Блогқа ат қою да өнер). Жаңа ғана көз жүгірткен блог тектеріне үңіліп, нешіншісін шертіп қарау сезіміңіз оянды? (Жоғарыда келтірілген блог аттарына қарап, қайсысын басып көргіңіз келді?) Өзіңізді нендей ныспы ұмтылдырды? (Сізді қай ат қызықтырды?)

Дарханұлы дегендей, блог рөлінде майда-шүйде атаулы жоқ (Өркен айпақшы, блог жүргізуде ұсақ-түйек болмайды). Алайда, «баға» алам айтып, есім таңдағанда, қуысып бармаңыз (Бірақ рейтинг қуам деп, ат іздегенде қуалап кетпеңіз). Иә, жазбажазарыңның маңдайшасы да, мағынасы да, халық-қауымға тозаң түйіршігіндей оң әсері болып, ізгіліктің хабаршысы атанса дейтін лебіз емес пе көптікі (Әйтеуір, Блогыңыздың аты да, заты да ел-жұртқа шаңның тозаңындай пайдасы тиіп, жақсылықтың жаршысы болса деген тілек қой біздікі).

Тәмам (Болды).

7 сәуірде Қазақстан кинотеатрларында көрсетілімдері басталады. Фильмді көруге шақырамын, кинотеатрларға барсаңыздар, титрдан кейінгі де екі-үш кадрлық  эпизодты да тамашалағайсыздар. (Киноны көріп, Блог Құрылтай презентацияларына тарттым, Ақан ағам «Мың бала» дейтін тарихи фильмнің түсірілімін бастайды екен…)

Алматының көше кептелісі еш өзгермепті. Тек (өзгеріс ретінде) Азиаданың «арқасында» спорттық шараның логосымен безендірілген көше атауларының сілтемесі мен Абай көшесінің бойында жаңадан орнатылған бейне бақылау камераларын ғана байқадым.

Тұрақтаған орнымыз шынында да кезінде дүрілдеп тұрған орын болды ғой, бірақ қазір емес. Ностальгияның иісі шығады. Қонақүй кеңестік кезеңді еске түсіреді. Қалың ағаш паркет. Кеңестік үлгіде жарақталған ванна, шкаф, т.т. «Кермес»-те қазақ блогшыларының бейресми басқосуы өтті. Блогкерлердің көзілдіріктерінің бағасы мен аяқ киімінің өлшеміне дейін айтылған бейресми басқосу танысу миссиясын атқарған сияқты.Есесіне, виртуалды әлемдегі таныс-білістікті шынайы көз көріп, құлақ естір жерден арттырдық қой деймін. Басқосудан шыға сала, интернет клубқа бас сұғып, презентациямызды пысықтадық.

Түнгі (таңғы) төртте ұйқыға бас қоюға ғаламтордан шығып барам. Пойызда ұйқы жоспарын орындап алғаным қандай жақсы болған.

Айтпақшы, бүгінгі панельдік басқосудағы менің презентацияма бас сұға кетіңіздер. Тақырып: Қазақ блогонимі. (Google-дан табыла қоймас)

Университет тәмамдаған сәтте, (оған дейін жиған-тергеніммен) көлікті болдым. Енді ғана универ бітірген түлек үшін Toyota әжептеуір-ақ көлік еді. Сегіз айдан кейін ғой деймін, бір себеппен көлікті келесі көлікке ауыстырдым. Алғашқысын ұнатып алғам, ауыстырымнан кейінгі рөліне отырған Audi көлік, шынын айтқанда, көңіл қоңалсытып жүрді. Кейін ол көліктің құжати, заңи проблемалары шықты да, тіпті көңіл күйді түсірді. Бір жарым жылдан соң, алғашқы салынған капиталдан екі еседен көп арзандау бағаға бұл көлікті де саттым. Іле Алматыдан Астанаға қоныс аудару қажеттілігі туды да, ақша өзге маңызды мақсаттарға жұмсалып кете барды. Біраз уақыт көліксіздікке үйреніспей, таксилеттік. Tuspalsoz-дің аса маңызды іссапары тұсында Mitsubishi-імен бір ай жүрдім. Қазір 41 нөмірлі қоғамға ортақ автобусым бар. Рас, бұл көлігім тек үй мен жұмыс ортасында ғана жүреді. Көлігің болмағасын, басқа бағыттарға онша бұрылуға да зауқың бола бермейді. Қала ішіндегі шұғыл, жылдам шаруаларда қозғалуда шапшаңдық мәселесінде тәуелділеусің. Есесіне көлікпен болатын проблемалардан тәуелсізсің. Көлігі барлардың «90 000  теңгеге түген жерін жөндедім», «көлігім жүрмей қалған еді ғой, қаладан бөлшектерін таппай тапсырыс беріп қойдым, 140 000 теңгемді дайындап отырмын», «есігімді өткен жолы біреу сырып кетіп, 50 000  теңгеге жөндеттім» дегендерін естіп, кейде қайта көлікті болғым келмей кететіні бар. Ал кейде Астананың қысында қатып қалып мазаны алмайтын (аутозауыты бар), бензин, бензин болғанда да жүзге төрт бес қана литр жағармай тұтынатын, жол полициясы тоқтатпайтын, тоқтатса да, айыппұл төлемейтін, (бұл туралы келесі бір жазбада айтамын) құжаттары ретті шағын көлік туралы бір еске алып қоям.

Қайырлысы деген бір ғана сөз ең жөн сөз-ау мұндай кезде.